Welzijn en Zorg

Bestuurders in zorg en welzijn buigen zich steeds vaker over technologische en maatschappelijke tendensen en Thaesis begeleidt hen bij het bepalen van de impact van trends en ontwikkelingen op hun strategie en organisatie. Aan de hand van scenario's worden toekomstbestendige strategieën ontwikkeld. Met de introductie van marktwerking ontstonden in een periode van economische groei kansen voor ondernemerschap. Gecombineerd met de toenemende zorgconsumptie leidde dat tot schaalvergroting en een concentratie van kennis en expertise bij de aanbieders. 

Nu de beschikbaarheid van de benodigde budgetten onder druk staat en het aantal vacatures stijgt, zijn kostenefficiëntie en productiviteitsverbetering relevanter dan ooit. In de zorgmarkt stond eeuwenlang de aandoening centraal. Behandeling ging (en gaat) vaak boven preventie en zorg is bijna altijd plaatsgebonden. Daar komt bij dat het zorgsysteem voor veel patiënten complex is. In deze analyse gaan wij in op de relaties tussen zorgaanbieders, toezichthouders in de zorg en zorgafnemers. Vanuit het perspectief van de zorgafnemer zijn disruptieve veranderingen zichtbaar die ontstaan door de toename van vergelijkbaarheid van zorgaanbieders en de mogelijkheden van zelfsturing voor patiënten.

Kostenreductie en zelfsturing
Mobiele generatie en non-stop monitoring en sturing
Interactie en de consument als jury
Transparantie en scherpere strategische focus
Patiëntcentraliteit en nichevorming
Personeelsschaarste en cost control
Ervaringen van Thaesis in zorg en welzijn

Kostenreductie en zelfsturing
Door de explosieve toename van digitaal beschikbare informatie en mogelijkheden voor online contacten met patiënten, ontstaan voor zorginstellingen welkome kansen op kostenreductie en zelfsturing door patiënten. Aan de andere kant heeft de grotere transparantie een disruptieve uitwerking op bestaande zorgketens en verkregen marktposities. De voorspelbaarheid van inkomstenstromen wordt voor zorginstellingen groter, en de zekerheid over de te leveren zorg kleiner. De zorgafnemer neemt gemiddeld een minder afhankelijke en meer gelijkwaardige positie in en informeert zich met vrij beschikbare informatie. Veel zorginstellingen zien zich geconfronteerd met disruptieve innovaties met impact op hun bestaande manier van werken. Aan de hand van trendonderzoek in media, technologie en patiëntengedrag beschrijven wij vijf disruptieve innovaties in de zorg- en welzijnmarkten.

Mobiele generatie en non-stop monitoring en sturing
Met de opkomst van zorggerichte informatieplatforms, games en mobiele diensten wordt zorg toegankelijker en laagdrempeliger. De smartphone wordt een centraal coördinatiemiddel bij efficiënte zelfsturing. Op de app markets van Apple (iPhone en iPad), Google (Android) en Research in Motion (BlackBerry) komen dagelijks nieuwe en meer verfijnde zorggerelateerde applicaties beschikbaar. Deze worden ontwikkeld door zeer diverse partijen, van technologiebedrijven tot farmaceutische bedrijven, van universiteiten tot zorgorganisaties en van uitgevers tot overheden. Denk bijvoorbeeld aan de toepassing van augmented reality waarmee de camera op de smartphone een hulpmiddel wordt bij diagnosticeren en behandelen. Ook in de consumentenmarkt voor zorgproducten is er veel dynamiek. Zo ontwikkelt Philips onder de noemer directlife producten die met online monitoring een continue diagnose mogelijk maken. De disruptieve kracht van deze ontwikkelingen bundelt zich tot één duidelijk zichtbare richting: de omkering van de zorgketen naar een keten waarin de patiënt bovenaan staat.

Interactie en de consument als jury
De beoordeling van zorgaanbod en de evaluatie van geleverde zorgkwaliteit komt steeds meer en directer in handen van de zorgafnemer. Toezichthouders in de zorg gebruiken deze ontwikkeling nog zeer beperkt in hun strategie en organisatie. Initiatieven als Consument en de Zorg.nl, Zorgkaart Nederland en ZoekDokter.nl zijn gebaseerd op de toenemende interactie tussen zorgafnemers en zorgaanbieders, en tussen zorgafnemers onderling. De meningen van zorgafnemers worden gemonitord, blijven beschikbaar en doen bij zorgaanbieders een toenemend beroep op reputatiemanagement. De consument treedt op als jury en het ervaringsgebaseerde oordeel is definitief en blijft eeuwig online beschikbaar. Het disruptieve element in deze verandering is dat zorgaanbieders en toezichthouders in de zorg een transformatie maken van reactieve leverancier op afroep, naar faciliterende zorgpartner waarmee interactie plaats kan vinden gericht op communicatie, preventie en behandeling.

Transparantie en scherpere strategische focus
Informatietechnologie, nanotechnologie en biotechnologie wordt binnen zorgorganisaties en medisch onderzoek veel ingezet voor het realiseren van kleine en grote procesverbeteringen en het innoveren van producten en diensten. Dit zijn voorbeelden van ondersteunende innovaties (eHealth). Nieuwe media hebben daarnaast op strategisch niveau impact, omdat ze zorgen voor verregaande transparantie van de prestaties van de zorginstelling. Met transparantie ontstaat van buitenaf een grotere druk op een effectieve en efficiënte levering van zorg, en de onderlinge vergelijkbaarheid hiervan dwingt focus af. Deze verandering heeft een disruptief karakter, omdat een scherper portfolio ten koste gaat van generieke zorgproducten en -diensten. Om op de lange termijn te kunnen overleven, moeten zorgorganisaties vandaag de dag afscheid nemen van activiteiten (en de omzet daaruit) waarin zij onvoldoende excelleren.

Patiëntcentraliteit en nichevorming
Patiënten meten via een applicatie op hun smartphone zelf thuis hun bloeddruk, kunnen overal een cholesteroltest doen en ondergaan periodiek een totale bodyscan. Kortom, de eigen betrokkenheid en verantwoordelijkheid van de patiënt komt centraal te staan. Door toepassing van technologie personaliseert deze markt voor zelfzorg, waardoor oneindige niches mogelijk worden. Dat betekent voor zorginstellingen dat zij bestaande processen radicaal moeten herontwerpen. Niet de aandoening of zorgvraag bepaalt welke inrichting nodig is, maar de context van de individuele patiënt of zorgaannemer. Zorginstellingen kunnen hierop inspelen door hun klanten niet te vragen naar hen toe te komen (online of fysiek), maar door hun klanten te observeren en daar te zijn waar hun diensten worden gevraagd. Deze disruptie op het distributiemodel van de zorg betekent kansen voor patiëntenorganisaties en communities als PatientsLikeMe, zeker waar het bijvoorbeeld gaat om chronische aandoeningen.

Personeelsschaarste en cost control
Het aantal onvervulde vacatures in de zorg neemt toe. Deze vorm van personeelsschaarste wordt deels gecompenseerd doordat medewerkers langer doorwerken en door zorg op afstand mogelijk te maken. Dit laatste vergt de nodige investering van zorginstellingen. Nu zorgt de complexiteit dat cost control voor zorginstellingen in korte tijd veel belangrijker is geworden. Meer moeten investeren in een markt waar marges dunner worden, is kenmerkend voor disruptieve innovaties: het zal onontkoombaar de stuwende kracht worden voor een transformatie van de zorgmarkt.

Ervaringen van Thaesis in zorg en welzijn
In zorg en welzijn heeft Thaesis onder andere de volgende relevante opdracht tot een succes gebracht. Wilt u meer toelichting of weten welke andere ervaringen wij hebben in uw markt? Neemt u dan contact met ons op.

Geïnteresseerd in andere succesverhalen van strategie adviesbedrijf Thaesis? Kijk bij de cases.