Bibliotheken

Thaesis wordt op basis van ervaring en expertise in media, technologie en educatie gevraagd op bestuurlijk en strategisch niveau bij te dragen aan de ontwikkeling van de bibliotheeksector. Deze transformeert naar een publieke functie rondom de beschikbaarheid van digitaal materiaal. Aanbod van 'born-digital' materiaal neemt toe en digitalisering van analoog (archief)materiaal vindt op grote schaal plaats. Door de grote beschikbaarheid van digitale content verwachten gebruikers dat literatuur, informatie en secundaire bronnen direct, overal en device-onafhankelijk beschikbaar zijn. 

Digitalisering, individualisering en economisch klimaat
Samenwerking van bibliotheken in de back-office
Ontwikkeling digitale diensten door bibliotheken
Visie van Thaesis op de bibliotheeksector
Ervaringen van Thaesis in de bibliothekenmarkt

De hogere verwachtingen van bibliotheekgebruikers worden versterkt door de doorbraak van mobiele devices, waardoor de "anytime, anywhere"-gedachte niet langer een toekomstscenario is, maar een praktische realiteit. Informatieprofessionals, kenniswerkers, maar net zo goed particulieren: allen vinden het volkomen normaal dat digitale informatie op elk gewenst moment beschikbaar is. Hierdoor ontstaat ook een ander consumptiegedrag ten aanzien van informatie: dit versnippert in toenemende mate, versterkt door de opvatting dat in de 2.0-wereld het onderscheid tussen privé en werk vervaagt. Tussen 9 en 5 kan met gemak een vakantie online worden geboekt, terwijl in de avonduren relevante stukken voor een procedure of workshop nog kunnen worden doorgenomen.

Digitalisering, individualisering en economisch klimaat
Zowel de hardware en software (Wet van Moore, ontwikkeling smartphones) als de diensten die daarmee worden aangeboden (online retail, 24/7 services, personalisatie, social media) versterken de trends en spelen in op de behoefte om digitale informatie op maat, altijd en overal beschikbaar te hebben. 

Het economisch klimaat speelt hierin een rol door dalende geldbestedingen van zowel ondernemingen als particulieren en door bezuinigingen door de overheid. Alhoewel in het regeerakkoord expliciet wordt gesteld dat op bibliotheken niet wordt bezuinigd door de rijksoverheid, vertalen gemeentelijke overheden financiële taakstellingen door in forse bezuinigingsmaatregelen op openbare bibliotheken. Ook wetenschappelijke bibliotheken hebben in toenemende mate te maken met krimpende budgetten.

Bibliotheken merken de effecten van deze trends door een afname in het bibliotheekbezoek. Weliswaar is het aantal (openbare) bibliotheekleden al jaren hoog en constant – het daadwerkelijke gebruik van bibliotheekmateriaal neemt sterk af. De financiële situatie van openbare en wetenschappelijke bibliotheken is dan ook niet rooskleurig: omdat zij voor het grootste deel afhankelijk zijn van subsidies, betekenen de bezuinigingen een forse aderlating en in veel gevallen leidt het tot sluiting van filialen of het afstoten van taken. Samenvattend kan de huidige situatie als volgt worden gekarakteriseerd: De diversiteit en complexiteit van media-activiteiten van burgers nemen toe en de financiële mogelijkheden van bibliotheken om daarop in te spelen, nemen af.

Samenwerking van bibliotheken in de back-office
Bibliotheken reageren hierop in door in toenemende mate samen te werken in de back-office; metadata wordt gedeeld of uitgewisseld, er wordt meer ingespeeld op standaardisatie en ook in de wijze waarop bibliotheekdiensten worden aangeboden, wordt samengewerkt. Door het ontwikkelen en delen van widgets kunnen verbeteringen in de dienstverlening sneller en goedkoper worden geëffectueerd. Ook op het gebied van de collectie wordt samengewerkt: er wordt op grote schaal gedigitaliseerd en omdat digitalisering in veel gevallen het resultaat is van gesubsidieerde projecten, wordt de gescande content gedeeld. Met name bij wetenschappelijke bibliotheken heeft de digitale dienstverlening volledig zijn intrede gedaan. Dit is mede ingegeven doordat wetenschappelijke informatie door uitgevers nagenoeg 100% digitaal wordt gepubliceerd en in pakketten beschikbaar wordt gesteld.

Ontwikkeling digitale diensten door bibliotheken
Wat betreft de front-office zien we een toenemend aantal digitale diensten dat onafhankelijk beschikbaar is van de openingstijden van de bibliotheek; toegang op afstand wordt gemeengoed. Van cruciaal belang daarbij is een aantrekkelijke en transparante zoekinterface. De fysieke bibliotheken bieden daarbij cursussen aan ter bevordering van mediawijsheid en bieden de collectie aan in aantrekkelijke retailopstellingen. Andere mogelijkheden die bibliotheken thans verkennen of al daadwerkelijk uitwerken hebben betrekking op social communities (verbinden van leden met specifieke interesses), catalogusuitbreiding (browse inside, koop elders), ebooks uitlenen, (online) cursussen, en het faciliteren van werk- en ontmoetingsplekken.

Visie van Thaesis op de bibliotheeksector 
Veranderingen in de keten staan in de visie van Thaesis centraal. Enerzijds veranderen rollen, anderzijds vallen rollen weg. Zo zijn er nieuwe boekadviseurs en ontstaan er alternatieve communities rondom boeken. De leenfunctie krijgt te maken met concurrentie: verhuur en verkoop van tekstboeken en e-books, die superieure functionaliteit bieden met interactie en participatiemogelijkheden. Met online cursussen en peer2peer cursussen krijgen bibliotheken te maken met nieuwe cursusaanbieders. En in reactie op nieuwe werk- en ontmoetingsplekken ontwikkelen bibliotheken nieuwe bibliotheekconcepten. Thaesis ziet voor de bibliotheeksector een grote kans om zich op basis van een heldere doelgroepfocus te transformeren, nieuwe inkomstenbronnen te ontwikkelen en schaalvoordelen te realiseren. 

Ervaringen van Thaesis in de bibliothekenmarkt
Voor de bibliothekensector heeft Thaesis onder andere de volgende relevante opdrachten tot een succes gebracht. Wilt u meer toelichting of weten welke andere ervaringen wij hebben in uw markt? Neemt u dan contact met ons op. 


Geïnteresseerd in andere succesverhalen van strategie adviesbedrijf Thaesis? Kijk bij de cases.